İnfertilite, düzenli ve korunmasız cinsel ilişkiye rağmen gebeliğin oluşmaması durumudur. Genel olarak 35 yaş altındaki çiftlerde 12 ay, 35 yaş ve üzerindeki kadınlarda ise 6 ay boyunca gebelik elde edilememesi infertilite olarak değerlendirilir.
Günümüzde infertilite, birçok çiftin karşılaşabildiği yaygın bir sağlık sorunudur ve modern tanı ile tedavi yöntemleri sayesinde pek çok çift sağlıklı bir gebeliğe ulaşabilmektedir.
İnfertilitenin Nedenleri Nelerdir?
Gebeliğin oluşabilmesi için kadın ve erkeğe ait üreme sistemlerinin uyumlu şekilde çalışması gerekir. Bu süreçte ortaya çıkan çeşitli sorunlar infertiliteye yol açabilir.
Kadına Bağlı Nedenler
- Yumurtlama bozuklukları
- Polikistik over sendromu (PCOS)
- Tüplerin tıkalı veya hasarlı olması
- Endometriozis (çikolata kisti hastalığı)
- Rahim içi yapısal problemler (polip, miyom, yapışıklıklar vb.)
- İleri yaşa bağlı yumurta rezervinde azalma
Erkeğe Bağlı Nedenler
- Sperm sayısında azalma
- Sperm hareketlerinde bozukluk
- Sperm şekil bozuklukları
- Hormonal problemler
- Varikosel gibi bazı ürolojik hastalıklar
Açıklanamayan İnfertilite
Bazı çiftlerde yapılan tüm incelemelere rağmen belirgin bir neden saptanamayabilir. Bu durum “açıklanamayan infertilite” olarak adlandırılır ve uygun tedavi seçenekleriyle gebelik elde edilebilmektedir.
İnfertilite Değerlendirmesi Nasıl Yapılır?
İlk değerlendirmede çift birlikte ele alınır. Ayrıntılı öykü ve muayenenin ardından gerekli görülen testler planlanır.
Başlıca değerlendirme yöntemleri:
- Ultrasonografi ile rahim ve yumurtalıkların incelenmesi
- Yumurtlama fonksiyonlarının değerlendirilmesi
- Yumurtalık rezerv testleri (AMH ve hormon analizleri)
- Rahim filmi (HSG) ile tüplerin değerlendirilmesi
- Spermiogram (sperm analizi)
Tedavi Seçenekleri Nelerdir?
Tedavi, infertilite nedenine ve çiftin özelliklerine göre kişiye özel olarak planlanır.
Uygulanabilecek yöntemler:
- Yaşam tarzı düzenlemeleri
- Yumurtlama tedavileri
- Zamanlanmış ilişki takibi
- Aşılama (IUI)
- Tüp bebek (IVF) tedavileri
- Gerekli durumlarda cerrahi tedaviler
Ne Zaman Bir Uzmana Başvurulmalıdır?
Aşağıdaki durumlarda gecikmeden değerlendirme önerilir:
- 35 yaş altı kadınlarda 1 yıl boyunca gebelik elde edilememesi
- 35 yaş ve üzeri kadınlarda 6 ay boyunca gebelik elde edilememesi
- Adet düzensizliği veya yumurtlama problemi bulunması
- Endometriozis öyküsü olması
- Daha önce geçirilmiş pelvik enfeksiyon veya ameliyat öyküsü bulunması
- Erkekte sperm problemi şüphesi olması
Erken değerlendirme, zaman kaybını önleyerek en uygun tedavi planının oluşturulmasına yardımcı olur.